FÂSİT NİKÂH - 3

Süresi sınırlanmış nikâh fâsittir. Nikâhta icap ve kabulün, akdi süresiz olarak meydana getirecek şekilde düzenlenmesi gerekir. Geçici nikâh, ya temettü (kadının cinsel yönlerinden yararlanma) ifadesi kullanılarak akdedilir. Buna mut'a nikahı denir. "Bir ay süreyle, şu şartlarla, cinsel yönlerinden yararlanmak üzere seninle mut'a yaptım" teklifine karşılık, kadının
kabul ettiğini bildirmesiyle, mut'a nikâhı meydana gelir. Çoğunluk İslâm Hukukçuları ve sahabenin büyük çoğunluğuna göre mut'a nikâhı haram ve bâtıldır (el-Kâsânı Bedâyiu's-Sanâyi', 2. baskı, Beyrut 1974, II, 272, 273). Geçici nikâh ya da belirli veya belirsiz bir süre zikredilerek yapılır. "Seni, şu şartlarla bir ay veya bir yıl süreyle yahut bu şehirde oturduğum sürece nikâhladım" gibi sözlerle akdedilir. İşte asıl geçici veya muvakkat nikâh budur. Ebû Hanîfe, Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'e göre bu çeşit geçici nikâh fâsittir. Bu üç müctehid geçici nikâhı, mut'a nikâhına benzetmişlerdir. İmam Züfer'e (ö. 158/775) göre, geçici nikâh muteber olup, süre şartı geçersizdir. Evlenme akdi süresiz olarak meydana gelmiş olur. Çünkü nikâh fâsit şartlarla bâtıl olmaz. İmam Züfer'e, geçici nikâhın, mut'a nikâhı niteliğinde olduğu ve akitlerde lâfzın değil, mânanın muteber bulunduğu belirtilerek, cevap verilmiştir (el-Kâsânı, a.g.e., II, 273). Hukuk-u Aile kararnamesi, 55 nci maddesiyle geçici nikâhı fâsit saymıştır. Diğer yandan nikâhtan önce veya evlilik sırasında eşlerin boşanmak için süre kabul etmeleri veya bu konuda sözleşme yapmaları hukukî bir değer taşımaz. Şia İmamiye mezhebi müslüman veya kitabiye (hıristiyan veya yahudi kadını) ile akdedilecek mut'a nikâhını caiz kabul eder. Bunun için mehir ve va'de (süre) tesbiti şarttır. Şu üç lafızla nikâhı akdederler. "Seni zevce olarak aldım, seni nikâhladım veya seninle mut'a yaptım" gibi (ez-Zühaylî, el-Fıkhu'l-İslâmî ve Edilletüh, Dimaşk 1985, VII,64).