Evladın Ana - Baba Üzerindeki Hakları

Çocuklar, bizim en değerli varlıklarımızdır. Onlar canımızdan ve kanımızdan birer parçadır.  Bugünün çocukları, yarınımızın gençleri, geleceğimizin ve istikbalimizin mirasçılarıdır. Yüce Allah´ın bizlere büyük bir nimeti ve ihsanı olan çocuklarımızı, hayatımızın süsü. gözümüzün nuru olarak görürüz. Evlatlarımız, anne babaya Allah´ın bir hediyesi ve emanetidir.

Cenab-ı Hakk Kur´an-ı Kerim´de şöyle buyurur: “Allah size kendi cinsinizden eşler, o eşlerinizden de oğullar ve torunlar yarattı. Sizi helal ve güzel rızıklarla gıdalandırdı. Onlar hâlâ bâtıla mı inanıyorlar ve Allah´ın nimetini inkâr mı ediyorlar? (nahl-72)


Allah´ın bize hediyesi ve emaneti olan evladın anne baba üzerinde bir takım hakları, bir başka deyişle çocuklarımıza karşı bir takım görevlerimiz vardır. Bu görevleri şu şekilde sıralayabiliriz.

1- İleride, çocuk annesiyle kötülenmemesi için, evladına anne olacak kızı, iyi yerden seçmelidir. Saliha olmasına dikkat etmelidir!

2- Çocuğa iyi isim koymalıdır! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Çocuğa güzel bir ad koymak, evladın baba üzerindeki haklarındandır.) [Beyheki

3- Çocuğu güzel terbiye etmelidir! Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

(Çocuğu güzel terbiye, evladın babasındaki haklarındandır.) [Beyheki

(Evladınıza ikram edin, onları edepli, terbiyeli yetiştirin!) [İbni Mace

(Çocuğu terbiye etmek torunlara sadaka vermekten daha sevaptır.) [Tirmizi

4- Çocuğa karşı şefkatli davranmalıdır! Peygamber efendimiz aleyhisselam, torununu öperken birisi görüp, (Ya ResulAllah, benim on çocuğum var, hiç birini öpmem) dedi. Ona, (Merhamet etmeyen merhamet bulamaz) buyurdu. (Buhari)

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

(Çocuklarınızı çok öpün, her öpmenizde Cennetteki dereceniz yükselir.) [Buhari

(Çocuk kokusu Cennet kokusudur.) [Taberani

5- Çocuklara beddua etmemelidir. İbni Mübarek hazretleri, çocuğunu şikayet edene, (Çocuğa beddua ettin mi?) dedi. O da, evet deyince, (Çocuğun ahlakını sen bozdun) buyurdu.

6- Çocuklara iyilik etmelidir! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Evladınıza ikram edin, ana-babanın sizde hakkı olduğu gibi, evladınızın da sizde hakkı vardır.) [Taberani

7- Çocuğu helal gıda ile beslemelidir! Haram gıdanın etkisi çocuğun özüne işler, çocukta uygunsuz işlerin meydana gelmesine sebep olur. Hadis-i şerifte (Yiyip içtikleriniz helal, temiz olsun! Çocuklarınız, bunlardan hasıl olur) buyuruldu. (R.Nasıhin)

8- Babanın, çocuklarına ilim, edep ve sanat öğretmesi farzdır. Önce, Kuran-ı Kerim okumasını öğretmelidir. Sonra imanın ve İslam´ın şartlarını öğretmelidir. Yedi yaşından itibaren namaz kılmaya alıştırmalıdır! Dünya ve ahirette kurtuluş ilimledir. Çocuğu, din bilgilerini öğrendikten sonra, okula göndermeli, lise ve üniversite tahsili yaptırmalıdır. Dinini öğrenmeden mektebe gönderilirse, artık bunları öğrenecek vakit bulamaz. Din düşmanlarının tuzaklarına düşüp, onların yalanlarına aldanır. Dinsiz ve İslam ahlakından mahrum olarak yetişir. Dünya ve ahirette felaketlere sürüklenir. Millete zararlı olur. Kendine ve başkasına yapacağı kötülüklerin günahları, ana-babasına da yazılır.

9- Çocuk akıl baliğ olup evlendikten sonra ona şöyle demelidir:

(Evladım, seni terbiye ettim. Okutup, evlendirdim. Dünyada bir felakete, ahirette azaba uğramaktan Allahü teâlâya sığınırım. Aklını başına topla, buna göre çalış!) [İ.Hibban

10- Ahnef bin Kays hazretleri buyurdu ki:

(Çocuklar için zorluklara katlanmalı, onların ayakları altında yumuşak yer, başları üstünde gölge olmalıyız! Onlara sert davranmayalım ki bizden uzaklaşmasınlar. Bizden usanıp ölümümüzü beklemesinler. Uygun isteklerini yerine getirmeli, hiddetlenirlerse teskine çalışmalıyız!)

11- Çocuklar arasında adalete riayet etmelidir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:

(Hediye verirken çocuklarınız arasında eşitliğe riayet ediniz!) [Taberani

12- Fudayl bin Iyad hazretleri buyurdu ki:

(Ana-babasına iyilik eden, akrabasını ziyaret eden, din kardeşine ikramda bulunan, çoluğu çocuğu ve hizmetçisi ile iyi geçinen, dinini koruyan, malını iyi yerlerde harcayan, dilini tutan, gözünü haramlardan koruyan, fuzuli işlerden uzak duran ve Rabbine ibadet eden mürüvvet ehlidir.)

13- Baba, üstesinden kalkamayacağı işleri çocuğuna söylememelidir. Söyleyip de onu itaatsizliğe sürüklememelidir.

14-Çocuğu doğuran kadının emzirmesi faydalıdır. Hadîs-i şerîfte, (Çocuğa, annesinin sütünden iyisi yoktur) buyuruldu. (Şira)

15- Çocuğun ağlamasından sıkılmamalıdır. Çünkü çocuğun ağlaması, zikir, tehlîl ve ALLAHü teâlâ için hamddir. Ana-babası için ise duâ ve istigfârdır.

16- Çoluk çocuğu terbiye etmek için dövmek doğru değildir. Ancak yanlış bir iş yapınca, cezâlanabileceği hissini vermek lâzımdır.

17- Çocuk yedi yaşına gelince, ona namaz kılmasını emretmelidir. Peygamber efendimiz, (Çocuklarınız yedi yaşına gelince, onlara namaz kılmalarını emredin, on yaşına gelince, kılmazsa, zorlıyarak kıldırın) buyurdu. (İ.Sünnî)

18-Çocuklar on yaşına gelince, yataklarını ayırmalıdır! Erkek ve kız çocukların odalarını ayırmalıdır.

19- Sünnet ettirmek mühim sünnettir. İslâmiyyetin şiârıdır, alâmetidir.

20- Çocuğu cömertliğe alıştırmalı, mal ve mülk sevgisini gözünden düşürmelidir. Çünkü para ve mal sevgisinin zararı, zehirden çoktur. Çünkü bütün kötülüklerin menşei, kaynağı; parayı, dünyayı sevmektir.

21- Çocuğun neye kabiliyeti olduğunu sezmeli, kabiliyetinin hangi ilim ve sanata daha yatkın olduğunu anlayıp, o tahsîl ve sanata vermelidir! Hadîs-i şerîfte; (Herkese dünyalıktan nasibi neyse, o şeyler ona kolaylaştırılır) buyuruldu. (Hâkim)

22- Kötülüğe sebep olacak alışkanlıkları veren oyunlardan sakındırmalıdır!



Murat Başaran